Waardering voor Mahmoud Ahmed

26 december 2008 Onlangs verscheen er een verzameling in twee delen van de Ethiopische zanger Mahmoud Ahmed. Eindelijk worden veel van zijn nummers nu zelfs voor het eerst ook buiten Ethiopië bekend.





Tot nu toe was het eigenlijk bijzonder moeilijk of bijna onmogelijk om opnames van de man te vinden buiten Afrika. In zijn thuisland Ethiopië kwamen minstens veertig albums van hem uit, die door de turbulentie van de tijd tot op zekere hoogte verloren zijn gegaan. Gelukkig vonden we onlangs Tizita, de volumes 1 en 2, in de bakken van de betere cd-handelaar. ’Tizita’ betekent ’herinnering’ in het Amhaar en dat is precies wat het is. Herinneringen aan de glorieuze jaren zestig en zeventig, toen Ethiopische muziek behoorlijk vernieuwend en onderscheidend was. In dat verband is het ook niet voor niets dat men zich de afgelopen jaren de moeite heeft getroost om het een en ander uit die tijd opnieuw op cd uit te brengen. Vooral de serie Ethiopiques doet daarbij in verbazing de wenkbrauwen fronsen en Ahmed is daar ook enkele keren op te horen.

Geboren in 1941 in Addis Abeba, was Ahmed weinig geïnteresseerd in school. Hij luisterde het liefst naar de radio en was onder de indruk van artiesten als Tlahoun Gèssèssè, de grootste artiest van dat moment. Hij begon zijn loopbaan als schoenpoetser en klusjesman voordat hij begon te zingen in het begin van de jaren zestig. De weg werd voor hem geëffend door het feit dat Haïlle Selassie, de machtige en dictatoriale heerser van dat moment in de gaten had dat hij de greep op zijn land aan het verliezen was en als gevolg daarvan de teugels enigszins liet vieren. Er mocht onder andere op muziekgebied meer dan tot dan toe het geval was. Toch waren alle bands in dienst van de staat, anders mocht er eenvoudigweg niet opgetreden worden. Het was dan ook vooral voor officiële aangelegenheden waarbij de muzikanten moesten opdraven. Hetzelfde was overigens ook het geval in Guinee, waar leider Sékou Touré min of meer bepaalde wat er gespeeld werd. Een bekend voorbeeld daarvan is Horoya Band, waarover ik een paar jaar geleden iets schreef.

Beperkte vrijheid
De Imperial Body Guard Band was een band waar Selassie destijds een groot aantal Armeense vluchtelingen min of meer aan het werk zette. Toen de originele zanger af liet weten, kreeg Ahmed de kans zijn kunsten te vertonen. Met alle gevolgen van dien. Hij bleef in de band tot in de jaren zeventig.
Het nachtleven van Addis Abeba kwam echter tot een stop na het overlijden van Selassie en werd door het nieuwe militaire regime verboden. Deze ban duurde vijftien jaar, ook wel bekend als de ’Derg Time’. Opnames gingen echter door, vaak ondergronds, ondanks dat muzikanten naar het buitenland vertrokken, op de vlucht voor het regime. Een Amerikaanse tournee voor Ahmed werd mogelijk door de vele Ethiopiërs in het buitenland die voor de organisatie garant stonden. In Ethiopië zelf was vrij optreden alleen mogelijk in de plaatsen waar veel toeristen kwamen. Het was een Jemeniet die als enige producer in die tijd het lef had om muziek uit te brengen. Ali Abdella Kaifa oftewel Ali Tango had zijn eigen label waarop veel muziek uitkwam dat op beperkte schaal ook buiten Ethiopië werd uitgebracht.

Bekendheid buiten Afrika
In 1986 werden een aantal van zijn nummers uitgebracht op een Belgisch label, waardoor hij ook buiten Afrika wat bekender werd. Toch heeft Mahmoud Ahmed ondanks zijn grote staat van dienst nooit de waardering gekregen die andere afropop-artiesten uit die jaren wel te beurt vielen. Uiteraard onterecht, maar met deze twee-delige verzameling komt die er uiteindelijk toch.

Muziek  (468x60)