Nostalgisch verlangen naar de woestijn

3 mei 2008 Van de graslanden van de Sahel komen de legendarische Wodaabe en van de verschuivende duinen van de Sahara de Toearegs. Ze vormen een eenheid door hun ruige gitaren en indrukwekkende stemmen in Etran Finatawa. Hun nomadische levensstijl heeft een nogal onzekere toekomst. Zowel de Wodaabe als de Toearegs kampen met het probleem van een al dan niet gedwongen vervreemding van de manier van leven van hun voorouders. Daarin vonden ze elkaar. Etran Finatawa denkt na over hun wortels, met een nostalgie en warmte die de grandeur van hun woestijn goed weergeeft.





De band bestaat uit zes muzikanten, Toearegs en Wodaabe, maar leven niet in de woestijn, maar in Niamey, Niger. Veel van de nummers op dit album zijn een afspiegeling van hun verlangen om terug te keren naar hun wortels, de nomadische levensstijl, die gebaseerd is op het houden van runderen, de grote uitgestrektheid van de graslanden van de Sahel en van eindeloze duinen van de Sahara.
Sinds de release van hun eerste album Introducing: Etran Finatawa, dat genomineerd werd voor de BBC Award 2006, toerde de band onafgebroken over de hele wereld. Pas in juli 2007 hadden ze tijd gevonden om een nieuw album op te nemen. Ze doken de Londense Livingstone Studios in om Desert Crossroads op te nemen. Het nieuwe materiaal werd geschreven terwijl ze op toernee waren. Voor de productie werd Paul Borg aangetrokken, die ook verantwoordelijk was voor successen van onder andere electro-griot Mory Kante en de Soedanese zanger Abdel Gadir Salim.
Desert Crossroads is een album van blues uit Noord-Afrika, ondersteund door akoestische percussie, traditionele Wodaabe-zang, versmolten met elektrische gitaar en Toeareg-ritmes. De combinatie van deze Wodaabe-zang en de ritmes van de Toearegs is vrij uniek. Wodaabe-muziek horen we niet vaak gecombineerd met gitaren en drums. Eigenlijk kennen we ze voornamelijk van de Geerewol-festivals, waarbij eens in de zoveel tijd de jongemannen de meisjes het hof proberen te maken door zich zo mooi mogelijk te presenteren. De lichaamslengte en het rollen met de ogen speelt daarbij een belangrijke rol. Het komt wat spookachtig over, maar het blijft een prachtig cultureel schouwspel. Dat was een van de eerste dingen waar ik aan moest denken toen ik het zingen van deze mensen hoorde.
De nummers zijn nostalgische reflecties op hun volk en de woestijn. Kel Tamasheck (De Toearegs) herinnert men eraan hoe belangrijk de Toeareg cultuur is en de woestijn niet in de steek te laten. In Iguefan (De duinen) spreekt men zijn zorgen uit over het volk van de Toearegs. Het zijn unieke mensen, maar ze zijn te verdeeld. Het lijkt of ze niet in staat zijn om zich te herenigen en te laten zien dat ze één volk zijn.
Gaynaako (De herder) is een Wodaabe-lied dat lof zingt over de nomade wiens hart zozeer in de woestijn ligt en zijn dieren zo kostbaar hoed. De man die loopt achter zijn dieren, met slechts een fluit, een herdersstok en een fles water bij zich... alleen hij en zijn dieren. Maar het beschrijft ook de zorgen van het verliezen van hun cultuur. Naanaaye, een ander Wodaabe-lied, gaat over genezing, het roepen van de dieren, de fluit, het handklappen.
Dit album gaat over de snelle veranderingen en de bedreigde eeuwenoude tradities, een waarschuwing dat hun rijke cultuur en identiteit moet worden gekoesterd en in vrijheid moet kunnen floreren. ’Wij begrijpen het niet als je zegt ’rijk’ en ’arm’. Voor ons zijn de rijkdommen de dieren van onze kuddes, onze rijkdom zijn onze tradities die voor ons de waarden zijn waarnaar wij hebben geleefd voor vele generaties’, aldus Alhousseini Mohamed Anivolla van de band.
Eerder schreef ik over Toumast en Tinariwen, eveneens groepen die uit de Sahel en Sahara afkomstig zijn. Is er verschil tussen deze drie groepen? Ja en nee, zou je kunnen zeggen. Ze maken op verschillende manieren hun boodschap wereldkundig. Maar heel duidelijk hebben ze alle drie een boodschap die schreeuwt om erkenning, vrijheid en behoud van identiteit.

Muziek  (468x60)