Blick Bassy’s reis langs de slavenroute

4 juni 2011 Hongo Calling is het tweede album van de Kameroenese songwriter, gitarist en percussionist Blick Bassy. De rode draad in de liedjes op dit album is de zoektocht naar 'hongo', ceremoniele tranceverwekkende muziek in de cultuur van de Bassa. Wonderlijk genoeg vond hij de ritmes buiten Kameroen terug in Benin, Senegal, Kaapverdië en Brazilië.





Hoewel Blick Bassy in een nieuw huis in de omgeving van Parijs woont, onstond deze nieuwe plaat diep in Afrika, in de binnenlanden van Kameroen. En was het debuut Léman vooral een reflectie van Blick's verleden in Kameroen en het leven van een Afrikaan in Europa, voor Hongo Calling maken we kennis met zijn Kameroenese wortels. 'Ik was in juni 2010 na een lange periode van touren voor het eerst weer eens terug in mijn geboorteland. Daar was ik getuige van een ceremonie waarbij het hongo-ritme werd gespeeld. Het is muziek die wordt gespeeld bij begrafenissen of belangrijke gebeurtenissen, zoals het genezen van een ernstig zieke. En iets in me werd wakker, want ooit groeide ik op met die muziek, maar ik kijk er nu, als professioneel muzikant, anders tegenaan. Ook besefte ik dat niemand die ritmes en harmonieën kent. Ik had de behoefte ze wereldkundig te maken.'
Eenmaal terug in Parijs verdiepte Blick zich steeds meer in deze muziek en hij ontdekte dat dezelfde soort ritmes lijken terug te komen in andere culturen. 'Ik besloot de muziek te volgen en kwam terecht in Benin, Senegal, Kaapverdië en Brazilië. Ik vroeg me af of er overeenkomsten waren en of ze dezelfde rol vervulden in die andere culturen. Vooral in Benin bleek dat het geval. Tijdens de voodoorituelen wordt het hongo-ritme gebruikt om trances op te wekken. En in Brazilië hoorde ik het in de frevo. Er zijn uiteraard accentverschillen, maar uiteindelijk is het allemaal hetzelfde.'

Muziek van de slavenroute
De theorie van Blick Bassy is dat het feitelijk de muziek van de slavenroute is. Mensen uit wat nu Kameroen is volgden over land een weg naar de kust en kwamen via Kaapverdië in Brazilië terecht. Verder is het bekend dat veel vrijgelaten slaven vanuit Brazilië terugkeerden naar Afrika, in het bijzonder naar Benin. De theorie lijkt dus juist en de muziek moet zijn doorgedrongen tot de lokale cultuur.
Blick werkte op het album 'om het ritme heen', het blijkt namelijk nogal veel varianten te hebben. Assiko is daarvan één van de belangrijkste en de basis daarvan ligt in Benin. Op het album Assiko van de Beninese Gangbe Brass Band is te horen hoe het ongeveer klinkt in een modern jasje. Blick: 'Het is een heftig ritme waarbij mannen spelen en vrouwen dansen. Mensen krijgen er zoveel kracht van dat ze bijvoorbeeld een tafel met hun tanden kunnen optillen. Het nummer Bolo Mo is zo´n assiko. En je hoort er ook Beninese Yoruba-elementen in terug.'
De essentie van het ritme is een percussionist die met twee stokjes op een lege fles speelt. 'Mijn versies van de hongo dragen natuurlijk mijn stempel: vermengd met latin, met jazz, met pop. Tijdens die reis, de letterlijke en ook de figuurlijke, heb ik altijd geprobeerd mezelf te blijven. Daarom hoor je ook mijn gitaar en de kora altijd terug.'

Muzikale trance
Maar niet alles op het album draait om de zoektocht die Blick Bassy maakte naar de verspreiding van zijn cultuur. Het nummer SDF gaat over zwervers in Frankrijk, sans domicile fixe. Het is Blick's klacht tegen de overheid en komt ook voort uit een ervaring van muzikale trance. 'Ik schreef de meeste liedjes steeds vanuit een ander perspectief: ik ging in het hoofd van iemand anders zitten, werd een ander. Het nummer Likanada gaat over iemand die op een kruispunt staat en niet weet welke richting hij op moet gaan. Ik verbeeldde me dat ik een ontsnapte slaaf was en niet wist hoe ik terug naar huis kon komen. Het is ook symbolisch voor het leven, waarin we keuzes moeten maken. En in Ndjéck ben ik een gek. Het gaat over mensen die anders zijn en daarom gek worden genoemd. Maar uiteindelijk is de vraag wie er nou eigenlijk echt gek is: degene die gek wordt genoemd of degene die zegt dat hij normaal is?'

Muziek  (468x60)